زنجیر جبران آسانسور نوعی زنجیر فولادی است که برای جبران وزن اضافی ایجاد شده در سیستم آسانسور استفاده میشود. در ساختمانهای مرتفع هنگامی که کابین آسانسور به پایینترین طبقه و یا بالاترین طبقه حرکت کند، هنگام بازگشت یک وزن اضافی ایجاد میشود. این وزن اضافی حاصل مجموع وزن سیم بکسلهای تعلیق است که به سمت فلکه کششی ایجاد میشود. برای جبران این وزن اضافه از یک یا دو زنجیر جبران استفاده میشود که از تیرک پایین یوک کابین به تیرک پایین قاب وزنه تعادل متصل میشود. این زنجیر سبب متعادل شدن سیستم تعلیق آسانسور میگردد.
ما در این مقاله قصد معرفی زنجیر جبران، علل استفاده از آن، نحوه محاسبه و نصب آن را داریم پس در ادامه با ما همراه باشید.
زنجیر جبران آسانسور چیست؟
زنجیر جبران یکی از قطعات مهم در حفظ تعادل سیستم تعلیق آسانسورهای کششی میباشد. افزایش ارتفاع چاه آسانسور در ساختمانهای بلند سبب افزایش طول و تعداد سیم بکسلها برای معلق نگه داشتن کابین آسانسور و وزنه تعادل میگردد. همین امر باعث افزایش وزن آسانسور میشود. این وزن اضافه به یک سمت فلکه کششی منتقل میگردد و وزن اضافی سیستم تعلیق را از نظر مکانیکی و دینامیکی نامتعادل میسازد. به همین منظور برای حفظ تعادل و جبران وزن اضافی از زنجیر جبران استفاده میشود.
در گذشته از طناب های فولادی برای اینکار استفاده میشد اما هدایت آن نیازمند استفاده از تجهیزات و اتصالات خاص و پر هزینه بود. به مرور زمان زنجیرهای فولادی جایگزین آنها شد. لازم به ذکر است عدم استفاده از زنجیر جبران سبب سر خوردن سیم بکسلها از درون شیارهای فلکه کششی میشود که خود باعث آسیب رسیدن به قطعات دیگر سیستم میشود. همچنین نبود زنجیر جبران باعث ایجاد فشار بر موتور آسانسور شده که مصرف انرژی را افزایش میدهد و موجب گرم شدن موتور میشود.
نقش و کاربرد زنجیر جبران آسانسور
زنجیر جبران در آسانسورها برای حفظ تعادل کابین، جلوگیری از آسیب رسیدن به سیم بکسلها و سایر قطعات و برای افزایش عمر مفید موتور به کار میرود. این زنجیرها به صورت عمودی در آسانسور نصب میشوند و وظیفه متعادل کردن و جبران نیروهای ناشی از حرکات کابین آسانسور را به عهده دارند. زنجیر جبران از یک سمت به زیر کابین و از سمت دیگر به زیر قاب وزنه تعادل متصل میشوند که میتواند به سه شکل مشکل عدم تعادل را برطرف کند.
۱ – با حرکت سیم بکسلها به سمت وزنه تعادل، زنجیر جبران به سمت ماشین حرکت میکند.
۲ – در هنگام حرکت سیم بکسلها به سمت ماشین، زنجیر جبران به سمت وزنه تعادل حرکت میکند.
۳ – در صورتی که کابین دارای وزن اضافی باشد زنجیر جبران این عدم تعادل مکانیکی را کاهش میدهد.
بیشتر بدانیم: ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت چیست؟
نحوه محاسبه وزن زنجیر جبران آسانسور
برای محاسبه وزن زنجیر جبران آسانسور از فرمول زیر استفاده میشوند
نصف وزن تراول کابل آسانسور + وزن سیم بکسلهای معلق در چاه آسانسور = وزن زنجیر جبران
برای محاسبه وزن سیم بکسلهای معلق باید وزن ۱ متر از سیم بکسلها را محاسبه کرده سپس در تعداد و طول سیم بکسلهای معلق ضرب کرد. سپس حاصل را در ضریب سیم بکسل بندی آسانسور ضرب نمود و در نهایت در فرمول بالا قرار داد. در کل باید وزن یک متر زنجیر جبران برابر با مجموع یک متر سیم بکسل معلق و نصف تراول کابل باشد.
نحوه نصب زنجیر جبران
زنجیر جبران در آسانسور پس از نصب سیم بکسلهای تعلیق و هنگام راهاندازی آسانسور نصب میگردد. پیش از نصب باید نوع زنجیر جبران انتخابی از نظر قطر وسایر ویژگیها با مشخصات فنی محاسبه شده مطابقت داشته باشد. هنگام نصب بایستی کابین به پایینترین طبقه هدایت شود. سپس زنجیر جبران از یک سمت از طریق سر بکسلی به صفحه اتصال زیر یوک کابین و سمت دیگر به زیر قاب وزنه تعادل بسته شود. در مرحله بعدی، کابین را به سرعت به سمت بالای چاه آسانسور هدایت میکنند تا مقدار زنجیر جبران مشخص شود. زنجیرهای جبران دارای عرض برگشت طبیعی هستند که شامل فاصله طبیعی بین دو طرف رفت و برگشت این زنجیر است که هنگام نصب باید حتماً این عرض رعایت شود.
بیشتر بدانیم: نکات مهم در خرید آسانسور
نکات مهم در نحوه نصب زنجیر جبران آسانسور
- به طور کلی از یک یا دو زنجیره جبران استفاده میشود.
- زنجیر جبران ابتدا باید به کمک پیچ و مهره محکم به یوک آسانسور متصل شود. سپس با یک فاصله 60 تا ۹۰ سانتیمتری به صورت حلقه با استفاده از قلاب s مجدداً به کابین متصل شود.
- ابتدا از اتصال s استفاده میشود تا شل و آزاد بودن زنجیر امکانپذیر باشد که در صورت درگیر شدن با ضربه گیر کابین به سایر تجهیزات صدمه وارد نکند.
- در صورتی که سر آزاد زنجیر به اتصال u شکل وصل میشود این اتصال باید در فاصلهای از اتصال اولیه قرار بگیرد. بطوریکه هم در مرکز ثقل کابین باشد و هم اینکه خیز حلقه زنجیر از زیر کابین تا کف چاهک بیشتر از 15 سانتی متر نشود.
- گردش زنجیر جبران آسانسور باید به شکل نیم دایره باشد.
- در فاصله افقی از مرکز ثقل وزنه تعادل تا محل اتصال زنجیر جبران به زیر کابین خم طبیعی زنجیر باید لحاظ شود. (قوس طبیعی)
- در سرعت بیش از ۱/۶ متر بر ثانیه آسانسور برای مهار زنجیر جبران و جلوگیری از نوسان آن از حلقههای راهنما در دو سمت وزنه تعادل و کابین ر چاهک آسانسور استفاده میشود.
- در آسانسورهایی که از تسمههای مسلح فولادی روکش شده با پلی اورتان برای حرکت کابین استفاده میشود نیازی به استفاده از این زنجیر نیست زیرا این نوع سیم بکسلها وزن کمی دارند.
- در برخی موارد از فلکه و تجهیزاتی در کف آسانسور برای حرکت و گردش روانتر و بیخطر شدن زنجیر جبران استفاده میشود.
- اتصال آن باید به نحوی باشد که در صورت گیر کردن میکروسوئیچها فعال شده و آسانسور متوقف گردد.
- در انتهای کار چندین بار کابین را بالا و پایین برده و عملکرد زنجیر جبران را کنترل کنید.
- در محاسبات ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت یک سوم وزن زنجیر جبران و تراول کابل محاسبه میگردد. (P+Q)
سوالات متداول
1- چه زمانی باید از زنجیر جبران آسانسور استفاده نمود؟
هنگامی که ارتفاع ساختمان بیش از ۲۷ متر باشد و تعداد توقف آسانسور از ۱۰ بار بیشتر شود و وزن کل سیم بیش از ۷۵ کیلوگرم شود باید برای حفظ تعادل از زنجیر جبران استفاده نمود
2- انواع زنجیر جبران آسانسور کدام است؟ زنجیری فولادی است که برای جلوگیری از آلودگی صوتی هنگام حرکت کابین آسانسور به سه شکل موجود میباشد.
- روکش پلاستیکی بر روی زنجیر فولادی
- عبور یک طناب کنفی از داخل دانههای زنجیر
- زنجیر جبران کابلی با روکش پیویسی
3- عدم استفاده از زنجیر جبران آسانسورسبب چه خساراتی میشود؟
- سر خوردن سیم بکسلها روی شیار های فلکه کششی
- ایجاد خوردگی و ساییدگی بر روی شیارهای فلکه کششی
- آسیب دیدن سیم بکسلها
- کاهش عمر مفید موتور سیستم آسانسور
- افزایش مصرف انرژی
بیشتر بدانیم: فاینال بوک آسانسور چیست
کلام آخر
در ساختمانهایی با ارتفاع زیاد وزن سیم بکسلهای تعلیق، زیاد میباشد و تعادل سیستم آسانسور را برهم میزند. زنجیر جبران آسانسور علاوه بر ایجاد تعادل سبب کاهش وزن اضافی میشود و مصرف انرژی را بهبود میبخشد. وجود این زنجیر از بروز خطرات ساییدگی سیم بکسلها جلوگیری میکند. نحوه محاسبات و نصب زنجیر جبران نیازمند استفاده از کارشناسان باتجربه و متخصص میباشند، برای این منظور میتوانید از تیم تخصصی و با تجربه شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز واقع در تهران بهرهمند شوید. همچنین جهت تماس و استفاده از مشاوره رایگان شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز با شماره تلفن 021-26375374 یا با شماره همراه 09121383261 تماس بگیرید
