ترمز اضطراری سیستم آسانسور در مواقعی که سرعت حرکت کابین بیش از حد مجاز میشود مثل پاره شدن سیم بکسلها که خطر سقوط وجود دارد فعال میگردد تا از سقوط کابین جلوگیری شود. وجود این قطعه در آسانسورهای کششی الزامی میباشد. ترمز اضطراری یا پاراشوت در زیر یوک کابین و یا در دو طرف آن نصب میشود. در این مقاله سعی داریم سیستم ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت را از نظر انواع ، کارایی، استانداردهای مربوطه، نحوه نصب و محل نصب آن را بررسی کنیم.
ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت چیست؟
ترمز اضطراری آسانسور که به آن پاراشوت هم میگویند یکی از حیاتیترین بخشهای سیستم آسانسور است. پاراشوت در مواقع اضطراری سبب توقف کابین آسانسور و یا وزنه تعادل در سیستم کششی میشود. پاراشوت در دو نوع یک طرفه و یا دو طرفه طراحی میشود این دو نوع از نظر عملکرد با یکدیگر متفاوت هستند در نوع یک طرفه آسانسور را فقط در زمان سقوط میتواند متوقف کند ولی نوع دو طرفه میتواند در هنگام بالا رفتن کابین و هم هنگام سقوط کابین آن را متوقف کند.
اجزای تشکیل دهنده ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت
این سیستم از قطعات مختلفی تشکیل شده است که شامل:
- پاراشوت یا سیفتی گیر
- گاورنر آسانسور
- پاراشوت فلکه ته چاه
- کنتاکتهای ایمنی
- سیم بکسل گاورنر
- وسیله ایمن برقی
- اهرم فرمان
- فنرهای نگهدارنده
- فنرهای مستهلک کننده انرژی
نحوه عملکرد پاراشوت آسانسور
روی بدنه اصلی پاراشوت قطعات قفل کننده فکهای اصطکاکی نصب شده است که این فکهای اصطکاکی به طور مستقیم با ریل درگیر میشوند و سبب کاهش سرعت آسانسور میگردند. سیم بکسل آسانسور از روی گاورنر عبور میکند و میکروسوئیچ نصب شده روی آن میتواند سرعت حرکت آسانسور را اندازهگیری کند. هنگامی که سرعت آسانسور بیش از حد مجاز شود، این میکروسوئیچ دستور قطع شدن برق آسانسور را میدهد سپس سیستم ترمز اضطراری توسط این میکروسوئیچ وارد مدار میشود بهطوری که سیم بکسل متصل به گاورنر متوقف شده و به دنبال آن اهرم متصل به ترمز اضطراری فعال میشود. در این مرحله فکهای ترمز اضطراری سبب ایجاد اصطکاک در ریل شده و نهایت کابین آسانسورمتوقف میشود.
ترمزهای اضطراری به دو شکل عمل میکنند:
- نگهدارنده: این ترمزها برای نگهداشتن کابین آسانسوردر موقعیت معین کاربرد دارد و معمولا هنگام توقف آسانسور فعال میشوند.
- ایمنی: این ترمزها برای متوقف کردن سریع آسانسور در مواقع اضطراری کاربرد دارند.
وظیفه و نقش ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت
کابین آسانسورتوسط سیم بکسلها و زنجیرها به شکل معلق قرار گرفته است تا بتواند بین طبقات به شکل عمودی به بالا و پایین حرکت کند. هنگامی که برق قطع شود و یا سرعت کابین بیش از 1 متر بر ثانیه شود ترمز اضطراری آسانسور فعال شده و کابین را متوقف میکند تا از سقوط کابین جلوگیری شود. هنگام قطع شدن برق ویا بروز مشکل در تابلو فرمان سیستم ترمز موتور آسانسور باید به صورت خودکار عمل کند. ترمزهای سیستم باید بتوانند کابین آسانسور را که با 125 درصد بار اسمی خود در حال حرکت است را متوقف کنند.
انواع ترمز اضطراری آسانسور
با توجه به تفاوت سرعت آسانسورها پاراشوت درهر آسانسور نسبت به سرعت همان آسانسور طراحی میشود. امروزه با پیشرفت تکنولوژی آسانسورهایی با سرعت بسیار بالا برای ساختمانهای بسیار بلند تولید میشود، بنابراین نوع پاراشوت آسانسور بستگس به نوع آسانسور دارد. ترمز آسانسورها بر اساس نوع مکانیزم و نوع عملکرد تقسیم بندی میشوند که عبارتند از:
تقسیم بندی ترمز اضطراری یا پاراشوت آسانسورها بر اساس نوع مکانیزم به کار رفته
- پاراشوت با عملکرد آنی یا لحظهای: این نوع پاراشوت در دو نوع شانهای و غلطکی وجود دارد این نوع ترمز به طور مستقیم بر روی فکها تاثیر میگذارد و اثر آن به صورت آنی و لحظهای روی کابین احساس میشود.
- پاراشوت با عملکرد ضربه گیر: در این نوع از ترمزها ضربهگیرهایی جهت کاهش شدت ضربات و خنثیسازی آنها استفاده میشود. زیرا تاثیر این نوع ترمز شدید است و اثر زیادی به روی کابین و قاب وزنه میگذارد که شدت آن در کابین احساس میشود.
- پاراشوت با عملکرد تدریجی: در این نوع ترمزها فکها به آرامی روی ریلها قرار میگیرند و سرعت کابین آسانسور به آرامی کاسته میشود و اثری که در کابین احساس میشود کم است. زیرا اثر نیروی وارد شده بر کابین و وزنه تعادل کاهش مییابد و عملکرد این نوع ترمزها زمان بیشتری را صرف میکند.
تقسیم بندی ترمز اضطراری آسانسور بر اساس نوع سیستم عملکرد
- ترمز مکانیکی: این نوع شامل گیرههایی بر روی ریلهای آسانسور میباشد که به شکل مکانیکی عمل میکند که در مواقع قطعی شدن برق با مشکلات نی آسانسور را متوقف میکند.
- ترمز الکترومغناطیسی: این نوع ترمزها با کمک میدانهای مغناطیسی نیروی لازم را جهت متوقف نمودن کابین آسانسور تولید میکنند. برای این نوع ترمزها یک منبع برق نیاز است که در صورت قطع شدن برق از باتری پشتیبان استفاده میشود.
- ترمز هیدرولیکی: این نوع ترمز با استفاده از تغییر فشار یک سیال کار میکند.
- ترمز دینامیکی: این نوع ترمز با استفاده از مقاومتهای الکتریکی و دینامیکی موتور سرعت آسانسور را کاهش میدهد و آن را متوقف میکند.
- سیستمهای ایمنی و کنترلی: این سیستم شامل سنسورها، کنترلگرها و آلارمها هستند که وضعیت سرعت آسانسور را کنترل میکند در صورت بروز مشکلات فنی دستور توقف آسانسور را صادر میکند و پاراشوت فعال میشود.
نصب ترمز اضطراری یا پاراشوت
در بیشترین نوع آسانسورها پاراشوت در زیر کابین نصب میشود اما گاهی ممکن است نصب بالای کابین انجام شود. پاراشوتها توسط پیچ و مهره در دو سمت کابین متصل میگردند. سپس فکهای ترمز اضطراری یا پاراشوت به سمت بالا فشرده شده و کفشکها در زیر آن نصب میشوند. دهانه فکها باید طوری تنظیم شوند که از هر طرف حداقل یک سانت با ریل راهنما فاصله داشته باشند. باید در آخر سوراخهای روی پاراشوت به گاورنر متصل شود.
نکات کلیدی در نصب ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت
- نصب ترمز اضطراری برای وزنه تعادل در صورتی لازم است که در زیر آن رفت و آمد صورت پذیرد.
- بهتر است فعال شدن سیستم پاراشوت از نوع مکانیکی باشد تا هنگام قطع شدن برق بتواند جلوی سقوط آسانسور را بگیرد.
- در صورت استفاده از سیستم پاراشوت باید اهرم تحریک به حالت اولیه برگردد و فک ترمز نیز باز شود.
- دسته پاراشوت به صورت محکم باید به فکها متصل شود باید کمی فضای خالی وجود داشته باشد.
- همچنین دسته فنر باید به گونهای نصب شود که اجازه جمع شدن به اندازه حدود 10 سانت را داشته باشد تا مانع بالا آمدن دسته پاراشوت نشود.
موارد مهم استاندارد ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت
بر طبق بند ۸ الی ۹ استاندارد ملی آسانسورهای برقی هر کابین باید مجهز به ترمز اضطراری یا پاراشوت الکترومکانیکی (اصطکاکی) باشد تا قادر باشد کابین را در جهت حرکت رو به پایین با بار نامی در سرعت بیش از حد مجاز فعال شود و آن را متوقف کند و بتواند در زمان جدا شدن کابین از سیستم تعلیق و با درگیر شدن با ریلهای راهنما آن را درلحظه نگه دارد.
موارد مهم دیگر استاندارد پاراشوت آسانسور به شرح زیر است:
- سرعت عملکرد گاورنر حداقل ۱۱۵ درصد سرعت نامی و حداکثر سرعت آن در پاراشوتهای مختلف، متفاوت است.
- چنانچه سرعت کمتر یا مساوی یک متر بر ثانیه باشد میتوان ترمز اضطراری یا پاراشوت وزنه تعادل یا وزنه تعادلی – کششی را به وسیله تجهیزاتی غیر از گاورنر فعال کرد.
- اگر در آسانسور از چند ترمز اضطراری استفاده شود باید همه آنها دارای عملکرد تدریجی باشند نه عملکرد آنی.
- در صورت عملکرد پاراشوت شیب کف کابین تا ۵ درصد مجاز است.
- پاراشوتها نباید توسط برق سیستم پنوماتیک و یا هیدرولیک فعال شوند حتماً باید به صورت مکانیکی باشند تا در مواقع قطعی برق بتوانند جلوی سقوط را بگیرند.
- در صورت عمل کردن سیستم پاراشوت آسانسور باید اهرم تحریک به حالت اولیه برگردد و سطح ریلها نیز با فرز صاف شوند.
بازرسیهای منظم و سرویس و نگهداری توسط کارشناسان متبحر میتواند عملکرد این سیستم را افزایش دهد.
سوالات متداول
1- محل نصب ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت کجاست؟
پاراشوتها میتوانند هم در بالا و یا در پایین کابین آسانسور نصب شوند به طوری که فکهای آن در قسمت پایین قرار میگیرند.
2- آیا قاب وزنه هم باید ترمز اضطراری یا پاراشوت داشته باشد؟
طبق قانون ترمز اضطراری، اگر زیر کادر وزنه تعادل محل عبور باشد باید ترمز اضطراری در آنجا نصب شود. در هنگام بروز حوادث در ابتدا پاراشوت روی کابین فعال میشود و بعد از آن پاراشوت روی قاب وزنه عمل میکند چنانچه برعکس باشد فشار زیادی به طور ناگهانی به کابین وارد میشود.
3- چرا ترمز اضطراری یا پاراشوت بی علت فعال میشود؟
یکی از دلایل فعال شدن بی مورد پاراشوت، خرابی یا تنظیم نادرست گاورنر است. اگر گاورنر سرعت را درست تشخیص ندهد ممکن است ترمز اضطراری آسانسور فعال شود. از دیگر مواردی که میتوان به آن اشاره کرد؛ حمل بار بیش از حد، فرسودگی قزعات و لغزش آنها هنگام حرکت آسانسور و…
کلام آخر
سیستم ترمز اضطراری آسانسور یا پاراشوت با جلوگیری از سقوط کابین، توقف امن و سریع را سبب میشود که با حفظ جان مسافران نقشی حیاتی در عملکرد آسانسور دارد. پاراشوت یکی از اساسیترین اجزای آسانسور جهت تضمین امنیت و ایمنی میباشد. بنابراین هنگام خرید قطعات این سیستم باید بیشترین حساسیت را به خرج داد تا از شرکتی معتبر و برندی مطمئن خریداری شود.
اگر قصد خرید قطعات آسانسور را دارید میتوانید از خدمات شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز در این راستا بهرهمند شوید. شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز شرکتی معتبر واقع در تهران، با تیمی متخصص و با تجربه میباشد. شما میتوانید با شماره تلفن 021-26375374 یا با شماره همراه 09121383261 تماس بگیرید و از متخصصان باتجربه تیم داتیس مشاوره رایگان دریافت کنید.
