وزنه آسانسور شامل چندین وزنه میباشد که داخل قابی فلزی قرار دارند و توسط سیم بکسل و فلکه هرزگرد به کابین متصل است. در سیستم آسانسور، کابین آسانسور و وزنهها معلق هستند که وزنهها به تعادل کابین کمک میکنند. وزنه تعادل یکی از قطعات مهم آسانسور کششی محسوب میشود. وجود وزنه تعادل آسانسور به کاهش فشار بر روی سیم بکسل، فلکه هرزگرد و گیربکس کمک میکند. وزنههای آسانسور در انواع چدنی، سربی، گالوانیزه و بتنی ساخته میشوند. در این مقاله میخواهیم توضیح دهیم که وزنه آسانسور چیست و همچنین نقش وزنه آسانسور، کارایی، نحوه ساخت و چگونگی محاسبه تعداد آن را بررسی کنیم.
وزنه آسانسور چیست و چه کاربردی دارد؟
اگر بخواهیم به زبان ساده توضیح دهیم که وزنه آسانسور چیست باید بگوییم؛ وزنه آسانسور برای حفظ تعادل کابین و بار آن طراحی شده است. وزنهها درصدی از وزن مسافرین، وزن استاتیکی قطعات، وزن تجهیزات و غیره را خنثی میکنند تا وزن آسانسور به تعادل برسد. این قطعه بین سیم بکسل و فلکه هرزگرد ایجاد کشش میکند که نیروی اصطکاک لازم را در زمان حرکت سیم بکسلها فراهم مینماید.
جهت حرکت وزنه برعکس جهت حرکت کابین آسانسور است، این بدان معنا است که وقتی کابین به سمت بالا حرکت میکند حرکت وزنه به سمت پایین باعث ایجاد تعادل وزنی در آسانسور میشود. و در حالتی که کابین آسانسور به سمت پایین حرکت میکند وزنهها به سمت بالا و بر روی بافرها قرار میگیرند. در این حالت نیروی کششی سیم بکسلها به کابین اجازه حرکت به سمت بالا را نمیدهد.
در سیستم آسانسور وجود وزنه از یک سو برای بالا بردن ایمنی و از سوی دیگر برای حفظ تعادل وزن است. فلکههای مجهز به قطعات ایمنی که به وزنه تعادل متصل میشوند از خارج شدن سیم بکسلها از مسیر و از ورود اشیا مختلف به شیار فلکه جلوگیری میکنند که باعث افزایش ایمنی میشوند. همانطور که گفته شد وزنه آسانسور نقش مهمی در خنثی کردن وزن تجهیزات کابین و مسافران آن دارد که این مقدار به طور میانگین ۴۰ تا ۵۰ درصد است.
انواع وزنه تعادل آسانسور
وزنههای آسانسور بر اساس چگالی، ابعاد، کاربری و جنس با قیمتها و کیفیتهای متفاوتی عرضه میشوند. از آنجا که وزنهها نباید در هر شرایطی از یکدیگر جدا شوند وزنهها به شکل پیوسته و محکم در کنار هم داخل یک قاب قرار میگیرند تا در صورت بروز مشکلاتی مثل سقوط یا حرکات ناگهانی وزنهها از هم جدا نشوند. همچنین وجود این قابها سبب نصب راحتتر وزنهها میشود.
وزنههای پلاستیکی یا گالوانیزه
برای ساخت این نوع وزنهها ورقههای گالوانیزه را در یک قالب فولادی در کنار یکدیگر محکم پیچ میکنند و در آخر یک روکش از جنس گالوانیزه روی قاب کشیده میشود. وزنههای پلاستیکی در چند سال گذشته به خاطر ارزان بودنشان بسیار مورد توجه بودهاند ولی از آنجا که در طول زمان دچار پوسیدگی می شوند امروزه مورد تایید اصول استانداردهای جدید نمیباشند.
وزنههای بتنی
از پرکاربردترین و قدیمیترین نوع وزنه در آسانسور است که با توجه به فضای مورد استفاده، ابعاد متفاوتی میتواند داشته باشد. وزنههای بتنی در ابعاد ۵۷، ۶۷، ۷۷، ۸۷، ۹۷ و ۱۰۷ سانتیمتر ساخته شده و توسط روکشی از جنس پلاستیک و یا ورق گالوانیزه پوشیده میشوند.
وزنههای فلزی
این نوع وزنه تعادل آسانسور از وزنههای بتنی با روکش فلزی هستند که در یک قاب فولادی در کنار هم چیده میشوند. وزنههای داخل قاب به یکدیگر پیچ شده و در نهایت یک روکش فلزی روی قاب کشیده میشود. این نوع وزنه استانداردترین وزنههای تعادل محسوب میشوند. بسته به نوع کاربری و محاسبات آسانسور در وزنهای ۳۵ یا ۴۰ کیلوگرم در ابعاد استاندارد ساخته میشوند که شامل ۵۷، ۶۷، ۷۷، ۸۷ و ۹۷ سانتیمتر میباشند.
وزنههای چدنی
در آسانسورهایی که چاهکهای باریک و کم عرضی دارند نیازمند استفاده از وزنه باریک ولی سنگین هستند. در این شرایط از وزنههای چدنی به دلیل بالا بودن چگالی آن استفاده میشود. این نوع وزنهها نسبت به وزنههای بتنی قیمت بالاتری دارند.
وزنههای سربی
این نوع وزنه آسانسور نسبت به تمام وزنههای نام برده چگالتر میباشد و مناسب فضاهای کوچکتر است. زیرا با جرم حجمی بالاتر فضای کمتری را اشغال میکند. این نوع وزنه سفارشی تولید شده و قیمت بالاتری نسبت به انواع دیگر دارد. بسته به کاربرد و فضای مورد نظر در ابعاد متفاوت ساخته میشود.
نحوه ساخت وزنه تعادل آسانسور
در تمامی مراحل ساخت وزنه آسانسور، بایستی از مواد مناسب و با کیفیتی استفاده شود. همچنین جزئیات همه مراحل با دقت انجام گیرد تا در نهایت وزنههای تعادل مطابق با استانداردهای لازم تولید شوند.
1- برش مواد: متریال تشکیلدهنده وزنه تعادل در ابعاد و اشکال مورد نیاز برش داده میشود. وزن و ابعاد این مواد باید پس از برش مطابق با اندازههای استاندارد باشند.
2- ایجاد ورقهها: متریال مورد نظر پس از برش بایستی خم شوند تا ورقهها ایجاد گردند. این ورقهها با کنار هم قرار گرفتن قطعهای یکپارچه را تشکیل میدهند.
3- اضافه شدن مواد درون وزنهها: گاهی لازم است جرم مواد داخلی وزنه افزایش یابد که این کار با تزریق بتن، قرار دادن سنگها یا برخی فلزات بین ورقهها و یا داخل قالب انجام میشود.
4- جوشکاری: برای اینکه از اصطکاک و خوردگی ورقهها جلوگیری شود و ایمنی و استحکام وزنه تعادل حفظ شود برخی از سازندگان ورقهها را به هم جوش میکنند.
5- تست وزنه تعادل آسانسور: برای اطمینان از اینکه جرم مورد نیاز وزنه تعادل ساخته شده مطابق با جرم مورد نظر است باید وزنهها تست شوند و کارکرد درست آنها بررسی گردد.
6- نصب و راهاندازی: پس از انجام مراحل ساخت وزنه تعادل باید در محل خود نصب شود. نصب و راهاندازی وزنه تعادل بایستی بسیار دقیق و توسط افراد متخصص انجام گیرد تا عملکرد و ایمنی آسانسور به خوبی حفظ شود.
جرم وزنه آسانسور چگونه محاسبه میشود؟
ممکن است این سوال هم به ذهن شما خطور کرده باشد که فرمول محاسبه وزنه آسانسور چیست و چگونه محاسبه میشود. در هنگام محاسبه و طراحی وزنه تعادل مانند سایر قطعات آسانسور، کیفیت باید در اولویت قرار بگیرد تا ایمنی سرنشینان را تضمین کند. معمولاً وزنهها یا سفارشی هستند و یا از پیش ساخته شده میباشند. تعداد و ابعاد آنها به لحاظ فضای نصب، وزن و ظرفیت کابین آسانسور متفاوت است. همچنین محاسبه و تعیین تعداد وزنه آسانسور و جنس آنها باید توسط افراد متخصص و کارشناس انجام گیرد.
فرمول مورد استفاده برای محاسبه جرم و تعداد وزنههای تعادل به صورت زیر است.
جرم وزنه های تعادل برابر است با:
وزن کابین و تجهیزات آن + نصف وزن ظرفیت درون کابین + جرم تراول کابل
عدد به دست آمده بایستی بر جرم یکی از وزنههای تعادل که عمدتاً ۳۵ یا ۴۰ کیلوگرم است تقسیم شود تا تعداد وزنههای تعادل مشخص گردد.
مزایای وزنه آسانسور
- با متعادل شدن وزن کابین و تجهیزات آن توسط وزنه آسانسور موتور فشار کمتری برای به حرکت درآوردن آسانسور متحمل میشود. این امر باعث میشود عمر موتور افزایش یابد و استهلاک قطعات آن کمتر شود.
- وزنه آسانسور باعث کاهش مصرف انرژی توسط موتور میشود.
- نصب وزنه تعادل آسانسور باعث کاهش نیروی لازم برای ترمز موتور و کابین آسانسور میشود. متعادل شدن وزن در دو سمت سیم بکسل که از یک سو به کابین و از سوی دیگر به وزنه تعادل متصل است از پارگی سیم بکسلها و سقوط کابین آسانسور جلوگیری میکند. همچنین نصب وزنه تعادل باعث افزایش سرعت حرکت کابین میشود.
معایب وزنه آسانسور
از آنجا که وزنهها به یکدیگر متصل هستند و درون یک قاب قرار میگیرند به دلیل وزن زیاد حمل، نصب و تولید آنها را دشوار میباشد.
نکات مهم در استاندارد وزنه آسانسور چیست
وزنه تعادل آسانسور هم مانند سایر قطعات آسانسور بایستی از نظر استاندارد مورد تایید باشد و اصول ایمنی آن رعایت شود.
- انجام محاسبات مربوط به تحمل بار مخصوص در زمان پاراشوت قبل از انجام عملیات نصب وزنه تعادل ضروری است.
- دریافت گواهی استاندارد آسانسور مستلزم وجود تعادل بین کابین و وزنههای تعادل است.
- طراحان آسانسور باید محاسبات تحمل بار را پیش از شروع عملیات نصب وزنه انجام دهند.
- قاب یا فریم وزنه آسانسور بایستی با مقاومت بالا انتخاب شود و استحکام لازم را در توقفهای ناگهانی و سقوط کابین داشته باشد تا بتواند وزنهها را به صورت ثابت و محکم در کنار هم نگه دارد.
- محل قرارگیری وزنهها بستگی به شرایط چاه آسانسور دارد. بنابراین اگر چاهک عریض باشد معمولاً وزنهها در مجاور کابین و در مواردی که چاهک عمیق باشد در پشت کابین قرار میگیرند.
- جرم وزنهها بر اساس استاندارد ۳۵ تا ۴۰ کیلوگرم است.
قطعات و تجهیزات وزنه آسانسور
حال که متوجه شدیم وزنه آسانسور چیست بهتر است در مورد قطعات آن نیز صحبت کنیم. وزنه آسانسور برای ایجاد تعادل به لوازم و تجهیزات جانبی مختلفی نیاز دارد که عبارتند از:
سیم بکسل: سیم بکسل به شکل متصل به کابین و وزنه تعادل در حرکت عمودی میباشد. فشارهای ناشی از جابجایی وزنه تعادل و کابین میتواند باعث خوردگی و سایش آنها شود.
فلکه هرزگرد: برای جبران فاصله بین قاب وزنه و کابین مورد استفاده قرار میگیرد. در این شرایط فاصله بین قاب وزنه و کابین بیش از طول فلکه کششی موتور است بنابراین از فلکه هرزگرد استفاده میشود. این قطعه سبب میشود زاویه آلفا و اصطکاک لازم تامین شود.
کفشک وزنه تعادل آسانسور: کفشکها سبب میشوند جابجایی عمودی کابین و قاب وزنه تعادل بدون لغزش انجام شود و از خارج شدن سیستم از مسیر حرکت جلوگیری میکنند. کفشکها در دو طرف قاب وزنه و همچنین یوک کابین آسانسور نصب میشوند.
موتور آسانسور: موتور آسانسور به کمک جرم وزنه تعادل، نیروی کمتری را صرف حرکت دادن عمودی کابین میکند بنابراین انرژی کمتری نیز مصرف میشود.
قیمت وزنه تعادل آسانسور
قیمت آسانسور ارتباط مستقیمی با قیمت تجهیزات بکار رفته در آن دارد. در هنگام طراحی علاوه بر کیفیت، قیمت قطعه در انتخاب آن بسیار حائز اهمیت است. وزنه آسانسور در جنس و کیفیتهای متفاوتی عرضه میشود که همین امر میتواند در تعیین قیمت و میزان استحکام آن موثر باشد. قیمت وزنههای تعادل آسانسور بسته به جنس مواد به کار رفته، تعداد و ابعاد آنها متفاوت است. مثلاً اگر وزنههای آسانسور از جنس چدنی و سربی سفارش داده شوند، قیمت بالاتری خواهند داشت. همچنین وزنه های بتنی با توجه به جنس قاب استفاده شده ( گالوانیزه یا فلزی) با قیمتهای متفاوتی عرضه میشوند.
سوالات متداول
1- آیا وزنه تعادل برای همه آسانسورها یکسان است؟
خیر، وزن این وزنهها بر اساس ظرفیت کابین، وزن کابین و تراولهای کابین محاسبه میشود و برای هر آسانسور متفاوت است.
2- وزنه تعادل در کجای آسانسور قرار دارد؟
وزنه تعادل آسانسور در یک قاب فلزی در چاه آسانسور و اغلب در پشت یا کنار کابین تعبیه میشود.
3- اگر وزنه تعادل آسانسور آسیب ببیند چه اتفاقی میافتد؟
در صورت خرابی و آسیب دیدگی وزنه تعادل، آسانسور تعادل خود را از دست داده و فشار بیش اط حدی به موتور و سیم بکسل وارد میشود و ممکن است باعث آسیب دیدن یا سوختن موتور و همچنین کاهش عمر مفید سیم بکسل آسانسور شود.
4- آیا وزنه تعادل در همه انواع آسانسور استفاده میشود؟
خیر، وزنه آسانسور در آسانسور کششی استفاده میشود و در آسانسور هیدرولیکی نیازی به آن ندارید.
کلام آخر
ما در این مقاله توضیح دادیم که وزنه تعادل آسانسور چیست و آن را از جنبههای متفاوت ارزیابی کردیم. بطور خلاصه، وزنههای تعادل به همراه سیم بکسلها، موتور، کفشکها و ریلها به تعادل و حرکت کابین آسانسور داخل مسیر کمک میکنند و نقش مهمی در ایمنی آسانسور دارند. همچنین وزنه تعادل بر عملکرد موتور و انرژی مصرفی آسانسور موثر است.
بنابراین قطعات و تجهیزات آسانسور را بایستی از شرکتهای معتبر تهیه کنید که کیفیت بالای انها تضمین شده باشد. بنابراین اگر به دنبال شرکت معتبر آسانسور در تهران هستید میتوانید از مشاوره و راهنمایی رایگان تیم تخصصی و مجرب ما که سالها در این زمینه فعالیت میکنند بهرهمند شوید. شما میتوانید برای خرید و انتخاب وزنه آسانسور و سایر قطعات باکیفیت آسانسور با شماره تلفن شرکت آسانسور داتیس 26375374-021 یا با شماره همراه 09121383261 تماس بگیرید و از خدمات ما بهرهمند شوید.
