هر وسیله الکتریکی و مکانیکی از اجزای اصلی و مهمی تشکیل شده است که بدون آن دستگاه عملا کار نمیکند. در آسانسور نیز موتور یا الکتروموتور یکی از مهمترین بخشهای آسانسور است که نیروی لازم برای حرکت کابین آسانسور را فراهم میکند. موتور آسانسور خود از اجزای مختلفی تشکیل شده که عملکرد بهینه موتور به آنها وابسته میباشد. بنابراین در این مقاله قصد داریم بگوییم موتور آسانسور چیست، انواع موتور آسانسور را معرفی و اجزای سازنده آن را بررسی کنیم..
موتور آسانسور چیست؟
موتور آسانسور یکی از مهمترین قطعات آسانسور و یک دستگاه الکتریکی است که وظیفه آن حرکت دادن کابین به سمت بالا و پایین میباشد. برای انجام این کار، موتور آسانسور، نیروی چرخشی ایجاد کرده و آن را به فلکه کششی منتقل میکند. با چرخش فلکه در یک جهت سیم بکسلها باز میشوند و با حرکت آن در جهت عکس، سیم بکسلها پیچیده میشوند. در نتیجه این فرآیند باعث حرکت کابین میگردد.
قطعات موتور آسانسور باید دارای اینرسی کمی باشند تا از شتاب و واکنش سریع موتور مطمئن شد. بنابراین الکتروموتور آسانسور را با آرمیچرهایی با قطر نسبتا کوچکی میسازند. بسیاری از ویژگیهای آسانسور مانند سرعت آن به نوع موتور آسانسور بستگی دارد. بنابراین انتخاب یک موتور باکیفیت و مرغوب بر عملکرد کلی سیستم آسانسور تاثیرگذار است. موتورهای آسانسور درجه یک باعث ایجاد حرکتی مطلوبتر و افزایش عمر مفید آسانسور میشوند و همچنین در زمان خطرات احتمالی مقاومت بیشتری از خود نشان میدهند.

انواع موتور آسانسور
در بخش موتور آسانسور چیست توضیح دادیم که این دستگاه در انواع مختلفی طراحی و تولید شده است. با توجه به ویژگیهای آسانسور و نوع آن میتوان از موتورهای متفاوتی استفاده کرد. در ادامه به معرفی انواع موتور آسانسور میپردازیم.
موتور گیربوکس آسانسور
موتور گیربکس یکی از قدیمیترین انواع موتور آسانسور است. عملکرد این نوع موتور به گونهای است که نیروی آن ابتدا به گیربکس یا چرخدنده و سپس به فلکه کششی منتقل میشود. با ورود برق در موتور گیربکسی چرخدندههای آن شروع به چرخیدن میکنند. حرکت چرخدندهها باعث حرکت فلکه گیربکس که سیم بکسلها بر روی آن قرار دارند میگردد. در نتیجه سیم بکسل کشیده شده و به همراه وزنه تعادل باعث حرکت کابین به سمت بالا یا پایین میشود. قدرت این نوع موتور بالا و قیمت آن مناسب است. موتور گیربوکس دار آسانسور دارای دو مدل تک سرعته و دو سرعته میباشد.

موتور گیرلس آسانسور (بدون گیربوکس)
از جدیدترین انواع موتور در صنعت آسانسور موتور گیرلس آسانسور است که در داخل چاه آسانسور نصب میشود. این نوع موتور فاقد گیربوکس یا جعبهدنده میباشد. موتور گیرلس از نوع مغناطیس دائم است و ساختار داخلی آن عمل تغییر دور را انجام میدهد. این بدان معنا است که با به چرخش درآمدن روتور، فلکه کششی و سپس سیم بکسل نیز همزمان به همان سمت میچرخند. این پروسه باعث بالا و پایین رفتن کابین میگردد. در این موتورها علاوه بر کاهش انرژی، تغییر سرعت نیز سریع انجام میگیرد. با حذف گیربکس اندازه موتور گیرلس آسانسور کمتر شده که میتوان در فضاهای کوچک از آن استفاده کرد.

موتور هیدرولیک آسانسور
کارکرد موتور هیدرولیکی آسانسور بر اساس تئوری پاسکال و با استفاده از فشار روغن میباشد. بر خلاف آسانسورهای کششی تمامی نیروی لازم برای حرکت کابین در این نوع آسانسورها توسط موتور تامین میشود. بنابراین باید از موتوری بسیار قوی و با توانی بالا در این نوع آسانسورها استفاده کرد. موتور هیدرولیک آسانسور دارای دو نوع مغروق در روغن و خشک هوا خنک میباشد.
اجزا و قطعات موتور آسانسور
همانطور که گفته شد موتور آسانسور یک بخش حیاتی در سیستم آسانسور میباشد که خود دارای اجزای کوچک و بزرگی است. اگر حتی یکی از آنها دچار نقص شود عملکرد کلی موتور و آسانسور تحت تاثیر قرار میگیرد.
پوسته موتور آسانسور
پوسته موتور اغلب از جنس آلومینیوم میباشد و دارای ساختار جمع و جوری است. با وجود پوسته موتور صدای موتور کمتر میگردد و هرچه کیفیت آن بالاتر باشد عملکرد آن نیز بهتر است. این پوسته با ویژگیهای منحصر به فرد خود مانند سبکی، مقاومت بالا، انتقال حرارت مؤثر و طراحی بهینه باعث بالا رفتن ایمنی، کارایی و طول عمر موتور میشود. درک اهمیت و توجه به ویژگیهای پوسته موتور، میتواند نگهداری و بهرهبرداری از سیستم آسانسور را بهبود ببخشد.
شفت موتور
یکی دیگر از اجزای موتور آسانسور شفت است که در چاه آسانسور قرار میگیرد. شفت به کابین این امکان را میدهد تا به راحتی از یک طبقه به طبقه دیگر بصورت عمودی حرکت کند.

بلبرینگ
یکی از حیاتیترین اجزای موتور آسانسور بلبرینگها میباشند. بلبرینگها بیشتر در موتورهای گیرلس دیده میشوند. آنها با توانایی حمل بار شعاعی و محوری به موتور کمک میکنند تا با حداکثر کارایی عمل کند. ساختار بلبرینگها دارای ضریب اصطحکاک کمی است که حرکت آسانسور را بهبود میبخشد.
روتور یا هسته موتور آسانسور
روتور قطعهای است که در اتاق آسانسور و در بالای ساختمان در واحد برق آسانسور نصب میگردد. این قطعه با حالت مغناطیسی خود، شیار را بدون دنده مستقیما توسط موتور اصلی هدایت میکند. وجود این قطعه کارایی حرکت موتور را افزایش میدهد.
استاتور یا سیم پیچ
یکی دیگر از اجزای مهم موتور آسانسور قسمت استاتور آن میباشد که در نقاط اتصال به بدنه موتور نصب میشود. این بخش نقش مهمی در تولید و انتقال انرژی الکتریکی به مکانیکی دارد. سیم پیچ با ایجاد میدان مغناطیسی و تولید نیرو به حرکت موتور کمک میکند. در صورت وجود فضاهای خالی بین استاتور و بدنه موتور آن را با یک ماده رسانای حرارتی پر میکنند. این ماده گرما را هدایت کرده و عملکرد بهینه استاتور را تضمین میکند.

سیستم ترمز
سیستم ترمز که شامل لنتها، صفحات اصطحکاکی، مگنت، فنر، آزادکننده میباشد، به عنوان یک جز حیاتی در موتور آسانسور محسوب میشود. نقش این سیستم در حفظ امنیت کاربران بسیار مهم است. هنگامی که کابین در طبقه مورد نظر میایستد، سیستم ترمز با از دست دادن قدرت موتور و ناپدید شدن نیروی مغناطیسی توقف ایمن کابین را تضمین میکند.
انکودر
انکودر موتور یک دستگاه الکترونیکی است که سرعت آسانسور را اندازهگیری کرده و حرکت آن را نیز به طور دقیق کنترل میکند. این قطعه اطلاعات مربوط به سرعت، موقعیت و جهت حرکت کابین آسانسور را فراهم مینماید. انکودر عملکرد صحیح و ایمن سیستم آسانسور را تضمین میکند. همچنین باعث بهبود کارایی و بهرهوری آسانسور میگردد.
فلکه کششی
فلکه کششی یا فلکه هرزگرد یکی دیگر از اجزای موتور آسانسور است که نقش آن انتقال قدرت موتور به سیم بکسل میباشد. این فلکه دارای ساختاری قرقرهای است که جهت حرکت سیم بکسل را تعیین میکند. نقش اصلی فلکه کششی کاهش تلاش و انرژی قرقره اصلی است.

نحوه انتخاب موتور آسانسور
از آنجایی که موتور آسانسور یکی از اصلیترین قطعات آسانسور میباشد باید در خرید آن بسیار دقت کنید. انتخاب و خرید موتور آسانسور یک کار تخصصی و فنی میباشد و باید به نکات زیادی توجه کرد. برای مثال جواب سوال موتور گیربوکس بهتر است یا موتور گیرلس برای بسیاری از افراد مهم است. اینکه کدام برای ساختمان شما بهتر است و کارایی بالاتری دارد به نکات زیر بستگی خواهد داشت.
- تعداد طبقات ساختمان: قدرت موتور در موتورهای گیرلس و گیربکس با یکدیگر متفاوت است. از طرفی هر چه ساختمان مرتفعتر باشد به یک موتور قویتر که بتواند مسافت بیشتری را در مدت زمان کوتاهی طی کند نیاز دارد. بنابراین در این حالت میبایست از موتورهای گیرلس استفاده کرد.
- موتورخانه: وجود یا عدم وجود موتورخانه در انتخاب موتور آسانسور بسیار موثر است. در صورتی که آسانسور دارای فضای موتورخانه نباشد فقط میتوانیم از موتورهای گیرلس استفاده کنیم. اما در صورت وجود موتورخانه از هر دو نوع موتور با توجه به مشخصات فنی پروژه میتوانید بهره ببرید.
- صدای موتور: در صورتی که سر و صدای آسانسور برای ساختمان شما اهمیت دارد بهتر است موتور گیرلس را انتخاب کنید. زیرا نسبت به موتورهای گیربکس دار صدای کمتری دارند.
- بودجه: هنگام انتخاب موتور آسانسور بودجه خود را در نظر بگیرید. موتورهای گیربکس نسبت به موتورهای گیرلس قیمت کمتری دارند ولی از طرفی هزینه تعمیر و مصرف برق آنها بیشتر است.

برندهای محبوب موتور آسانسور
موتور گیرلس آسانسور مونودرایو: موتور آسانسور گیرلس مونودرایو یکی از محصولات این شرکت است که دارای فناوری جدید و به روز میباشد. این برند در بازار ایران بسیار محبوب و پر فروش میباشد. موتورهای برند مونادرایو ساخت کشور چین میباشند و دارای کیفیتی بالا و قیمتی مناسب هستند. همچنین محصول این برند دارای قدرتی بالا و صدای کمی است. بنابراین از هر نظر مناسب و مقرونبهصرفه میباشد.
موتور آسانسور گیرلس مگادرایو: موتور آسانسور گیرلس این برند نیز یکی از بهترین و پرفروشترین موتورهای موجود در بازار است که ساخت کشور چین میباشد. موتورهای مگادرایو در دو مدل MCK100 و MCK200 به بازار عرضه میشوند.
سوالات متداول موتور آسانسور
1- تفاوت موتور آسانسور گیرلس با گیربکسی چیست؟
موتور گیربکسی دارای گیربکس است و انرژی بیشتری مصرف میکند، در حالی که موتور گیرلس بدون گیربکس و کممصرفتر است.
2- چگونه بفهمیم موتور آسانسور دچار مشکل شده؟
نشانههایی مانند صدای غیرعادی، لرزش، کندی حرکت یا توقف ناگهانی، نشاندهنده مشکل در موتور آسانسور هستند.
3- موتور آسانسور چقدر برق مصرف میکند؟
مصرف برق موتور آسانسور بسته به توان و نوع آن متفاوت است، اما معمولاً بین 2 تا 10 کیلووات در ساعت است.
4- چگونه از خرابی موتور آسانسور جلوگیری کنیم؟
انجام سرویس دورهای، روغنکاری مناسب و بررسی سیمپیچها و اتصالات الکتریکی از خرابی زودرس جلوگیری میکند.
کلام آخر
همانطور که گفته شد موتور آسانسور یکی از قطعات آسانسور است که نقش زیادی در ایمنی کاربران و عملکرد بهینه آسانسور دارد. بنابراین مهم است که برای خرید آن از یک شرکت معتبر در زمینه صنعت آسانسور کمک بگیرید. شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز یکی از با سابقهترین شرکتهای واردکننده قطعات آسانسور از جمله موتور آسانسور میباشد.
مجموعه ما با وارد کردن باکیفیتترین موتورهای آسانسور مانند مونادرایور و مگادرایو ایمنی آسانسور ساختمان شما را تضمین میکند. همچنین قیمت موتور آسانسور مجموعه داتیس بسیار منصفانه و مطلوب میباشد. برای انتخاب و خرید موتور آسانسور مناسب میتوانید با شماره 26375374-021 یا با شماره همراه 09121383261 تماس بگیرید و از متخصصان باتجربه تیم داتیس مشاوره رایگان دریافت کنید.