آسانسور برای جابجایی بین طبقات نیازمند فضایی عمودی به بلندای ساختمان است بطوریکه کابین آسانسور بتواند به همراه مسافرین از پایینترین طبقه به بالاترین طبقه ساختمان حرکت کند. آسانسور دارای تجهیزات و اجزای مختلفی است که توسط تکنسینها در چاله آسانسور نصب میشوند. این چاله همان چاه آسانسور است که از پی ساختمان شروع میشود و تا آخرین طبقه ساختمان ادامه دارد. ابعاد چاله آسانسور باید مطابق با اندازه کابین آسانسور، تجهیزات و قطعات، مقدار تردد، ترافیک ساختمان و تعداد آسانسورها محاسبه و طراحی شود.
عموما در منابع اصطلاح چاله آسانسور و چاهک آسانسور بجای یکدیگر به کار میرود. باید تاکید نمود که این دو اصطلاح به فضاهای متفاوتی از چاه آسانسور گفته میشود. در نظر نگرفتن تفاوت چاه و چاهک آسانسور میتواند سرویس و نگهداری آسانسور را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین برای آشنایی با چاله آسانسور، آببندی آن و درک بهتر از تفاوت آن با چاهک آسانسور در ادامه مقاله شرکت آسانسور داتیس تهران با ما همراه باشید.
چاه یا چاله آسانسور چیست؟
به فضای عمودی که آسانسور داخل آن نصب میشود چاه یا چاله آسانسور گفته میشود. چاه آسانسور به شکل تونل مربعی یا مستطیلی ساخته میشود که این فضا از سه طرف با دیوارههای داخلی طبقات و از یک طرف با دربهای طبقات محصور میشود. اگر آسانسور از دو طرف درب داشته باشد آن وقت چاه آسانسور از دوطرف با دیوارها و دو سمت دیگر با دربها احاطه میشود. در آسانسورهایی که با درب منحنی طراحی میشوند چاله آسانسور به شکل دایره ای میباشد.
چاله آسانسور به هر شکلی که باشد تجهیزاتی مثل ریلها، کابین آسانسور، وزنه تعادل، زنجیر جبران، فلکه کششی و سایر قطعات آسانسور در این مکان نصب میگردد. چاله آسانسور عموماً در مرکز ساختمان و نزدیک به دستگاه پله در نظر گرفته میشود که دسترسی به همه طبقات ساختمان را فراهم میکند.

بیشتر بدانیم: معرفی انواع درب آسانسور: کاربرد، مزایا و معایب آنها
تفاوت چاه و چاهک آسانسور
فرق بین چاه و چاهک آسانسور در ابعاد و کاربرد آنها است. چاه آسانسور به کل فضای تونل مانندی که آسانسور داخل آن برای جابجایی مسافران بین طبقات حرکت میکند گفته میشود. چاه یا چاله آسانسور از فنداسیون تا سقف آخرین طبقه را شامل میشود و محل نصب تجهیزات آسانسور است. ابعاده چاه آسانسور متناسب با ظرفیت کابین محاسبه میشود.
چاهک آسانسور بخشی از چاله آسانسور میباشد. چاهک آسانسور در داخل چاله آسانسور، در قسمت پایین نزدیک به پی ساختمان قرار دارد. کابین آسانسور وارد این بخش نمیشود واین بخش محل نصب بعضی از تجهیزات مثل ضربهگیر وزنه تعادل، ضربهگیر کابین، چاه ارت، نردبان، سیستم روشنایی، فلکهها و پایههای ریل کابین و سایر تجهیزات فنی و ایمنی میباشد. فضای چاهک برای سرویس و تعمیر آسانسور استفاده میشود و در واقع به عنوان جان پناه برای سرویسکاران آسانسور است.

در ادامه به بررسی استانداردها و مشخصات چاله و چاهک آسانسور میپردازیم:
مشخصات و استاندارد چاهک آسانسور
- کف چاهک باید کاملاً صاف و تراز باشد.
- هیچگونه حفرهای در چاهک وجود نداشته باشند.
- استفاده از مواد اشتعال زا درون چاهک آسانسور ممنوع است.
- پوشش دیوارههای چاهک باید از متریال پلاستر ماسه و سیمان باشند.
- روی تمام تجهیزات فلزی و آهنی داخل چاهک آسانسور را باید ضد زنگ و رنگ بزنید.
- قطعات اضافی را باید از چاهک آسانسور بیرون ببرید.
- اگر روی سطح دیواره چاهک آسانسور آرماتورهای اضافی و زائد وجود دارد باید بریده و جمع آوری شوند.
- وجود یک پریز برق و یک کلید روشنایی در چاهک آسانسور الزامی است.
- در صورت امکان یک درب ورود و خروج به چاهک به طور مجزا در نظر گرفته شود.
- باید یک شاسی برای توقف اضطراری آسانسور در چاهک نصب شود.
مشخصات و استاندارد چاله آسانسور
- چاه آسانسور باید شاقول باشد.
- بعد از دیوارکشی چاله آسانسور، دیوارهها باید با سیمان سفید سیمان کاری شوند.
- تجهیزاتی که مربوط به آسانسور نیست درون چاه آسانسور نصب و یا دپو نشود.
- بهتر است دیوارههای چاه آسانسور از جنس سیمان باشد و هیچ درزی نداشته باشد.
- در مسیر چاه آسانسور نباید تجهیزات و یا تاسیساتی از ساختمان وجود داشته باشند که به کابین برخورد کند.
- پوشش دیوارهها باید با مواد استاندارد و تایید شده عایق بندی باشد.
- نباید هیچ رطوبت و آبی وارد چاه آسانسور شود.

ابعاد چاله و چاهک آسانسور
ابعاد چاله آسانسور باید استاندارد و متناسب با کابین آسانسور باشد. عمق چاله آسانسور بایستی پیش از اجرای فنداسیون بر اساس ظرفیت مورد نظر آسانسور طراحی شود. تعداد آسانسورها و ابعاد آنها در ابعاد چاله آسانسور تاثیرگذار است. ابعاد چاله به طور معمول 20 سانتیمتر از هر طرف بیشتر از ابعاد آسانسور میباشد.
ابعاد چاهک آسانسور بر اساس مقررات ملی ساختمان معمولاً برای آسانسوری با ظرفیت ۵ نفر عمق چاهک آسانسور حدود 160 سانتیمتر در نظر گرفته میشود. به ازای اضافه شدن هر نفر به ظرفیت، 10 سانتیمتر به عمق آن افزوده میشود. برای افزایش فضای آرماتوربندی بیشتر در چاهک، ابعاد چاهک آسانسور نسبت به چاه آسانسور 10 سانتیمتر بیشتر در نظر گرفته میشود.
آب بندی چاله آسانسور
برای جلوگیری از ورود آب به داخل چاله آسانسور از مواد آببندی استفاده میشود. بهترین زمان برای آببندی هنگام بتنریزی و احداث جاه آسانسور است. در صورتی که آب و رطوبت وارد چاه آسانسور شود باعث خرابی قطعات الکتریکی و زنگ زدن قطعات مکانیکی و فلزی میشود. این زنگ زدگی ممکن است سبب خوردگی در سیم بکسلها شود که در عملکرد آسانسور اختلال ایجاد میکند. این امر میتواند سبب ایجاد خسارات جانی و هزینههای زیادی شود.
آببندی چاله آسانسور به چند روش انجام میگیرد که ما در این مقاله به سه روش مرسوم آن اشاره میکنیم:
ایزوگام:
یکی از قدیمیترین روشهای پوشش دیوار چاه آسانسور ایزوگام میباشد. عایق کاری دیوارهها با ایزوگام آنها را در برابر نفوذ آب مقاوم میکند. ایزوگامها مقاومت بالایی در برابر حرارت دارند، بسیار منعطف هستند و به راحتی شکسته و پوسیده نمیشوند. البته باید به این نکته توجه داشت که در صورت بروز مشکل در بعضی از قسمتهای آن باید ایزگام کل آن بخش برداشته شده و دوباره نصب گردد .
مواد نفوذگر:
این مواد نوعی میکرو ذرات فعال هستند که برای پوشش دیوار چاه آسانسور استفاده میشود. این مواد بر اساس پایه سیمان هستند. هنگام نفوذ آب یا رطوبت به دیواره چاله آسانسوری که با این مواد پوشیده شده باشد، آب با آهک و سیمان در بتن واکنش میدهد و شبکهای از کریستالها را به وجود میآورد که این کریستالها خلل و فرج بین آنها را پر میکند. استفاده از این مواد در صورتی عملکرد بالا و کیفیت مطلوبی دارد که سطح بتن آلودگی یا ترک وجود نداشته باشد.
نانو ماده نفوذگر:
این نوع مواد آببندی جزء مواد نفوذگر هستند. برای استفاده از این مواد نیاز به خشک کردن سطح دیوارهها نیست. این روش دوام بالایی دارد و از کیفیت آن کم نمیشود، در برابر خوردگی مقاوم است، بنابراین استفاده از آن برای مناطقی که خاصیت خورندگی دارند، انتخاب خوبی است.
باید به این نکته توجه نمود که در بررسیهای دورهای سرویس و نگهداری آسانسور تکنسینها و تعمیرکاران بایستی علاوه بر چک و بررسی قطعات مکانیکی و الکتریکی آسانسور دیوارههای چاله آسانسور را نیز بررسی کنند تا در صورت دیده شدن هر گونه مشکل، شکاف و یا آسیب دیدن دیوارهها حتماً به آن رسیدگی شود. زیرا همانطور که ذکر شد ورود آب به فضای چاهک و چاله آسانسور سبب بروز مشکلات و خسارات جبران ناپذیری خواهد شد.

بیشتر بدانیم: آسانسور هوم لیفت یا بالابر خانگی؛ کاربرد، مزایا و قیمت
کلام آخر
سیستم آسانسور از قطعات مکانیکی و الکتریکی متعددی تشکیل میشود. که برخی از آنها مثل ریلها، کابین، وزنه تعادل و سیم بکسلها در داخل چاله آسانسور و برخی دیگر مثل بافرها و ضربه گیرها داخل چاهک آسانسور نصب میشوند. نصب و راهاندازی آسانسور نیازمند آگاهی از نکات و اصول استاندارد است. بنابراین برای نصب و سرویسهای دورهای آسانسورها باید از اشخاص متبحر و آموزش دیده استفاده نمود.
اگر به دنبال تیمی متخصص برای نصب و راهاندازی و یا سرویس نگهداری آسانسور پروژه ساختمانی خود هستید میتوانید از تیم تخصصی شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز کمک بگیرید. تیم متبحر و آموزش دیده شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز تهران افرادی با تجربه و متخصص در زمینه نصب و راهاندازی و سرویس نگهداری آسانسورها و انواع پله برقی میباشند. جهت هماهنگی و ارتباط با شرکت ما میتوانید با شماره تلفن 26375374-021 یا با شماره همراه 09121383261 تماس بگیرید. و همچنین از مشاوره و راهنماییهایی رایگان تیم شرکت آسانسور داتیس تهران استفاده نمایید.