امروزه در بیشتر ساختمان­‌ها اعم از اداری، تجاری، مسکونی، پزشکی، دانشگاهی و… برای جابجایی افراد و حتی اجسام در بین طبقات برای صرفه جویی در وقت و توان انسانی از آسانسور­ها استفاده می­‌شود. به همین دلیل ایمنی و امنیت کابین آسانسور بسیار مهم می‌باشد. علاوه بر آن بسته به این­که آسانسور در چه ساختمانی و با چه کاربردی مورد استفاده قرار می­‌گیرد، طراحی کابین آسانسور بسیار حائز اهمیت است. در این مقاله، به بررسی نکات مهم در طراحی کابین آسانسور خواهیم پرداخت تا شما بتوانید کابینی متناسب با نیازهای ساختمانی خود تهیه کنید.

کابین آسانسور اولین و تنها بخشی از قطعات آسانسور است که هنگام استفاده از آن توسط افراد مورد توجه قرار می­‌گیرد و جزئی از زیبایی‌شناسی ساختمان محسوب می­‌شود. بنابراین طراحی داخلی کابین آسانسور می­‌تواند بر زیبایی محیط کار و یا ساختمان مسکونی شما اثر­گذار باشد.

کابین آسانسور چیست؟

کابین آسانسور یکی از مهم‌ترین قطعات آسانسور می‌باشد که در واقع اتاقکی مکعبی شکل است که در چاه آسانسور به کمک سیم بکسل‌­هایی معلق قرار گرفته است. این قطعه به کمک یک نیروی محرکه به شکل عمودی در بین طبقات ساختمان جا­بجا می­‌شود. کابین به ما کمک می­‌کند تا مسافران و یا بار­ها در بین طبقات بلندترین برج­‌ها و ساختمان­‌ها با ایمنی کامل جابجا شوند.

اجزای کابین آسانسور عبارتند از: یوک، دیواره، سقف، کف و درب

چرا طراحی داخل کابین آسانسور مهم است؟

طراحی داخلی کابین آسانسور به نوعی یک هنر در صنعت ساختمان محسوب می­‌گردد. از آن­جا که آسانسور به عنوان وسیله حمل و نقل عمومی در ساختمان­‌ها در نظر گرفته می‌شود، می‌­تواند نقش مهمی در راحتی، آسایش، ایمنی و کارایی در تردد افراد درون ساختمان داشته باشد که علاوه بر آنها جنبه­ زیبایی کابین نیز بایستی در نظر گرفته شوند.

راحتی و آسایش: در طراحی داخلی کابین آسانسور باید مواردی مثل هارمونی با سایر فضاهای ساختمان، نورپردازی زیبا، تهویه مناسب، داشتن فضای کافی درون کابین با توجه به کارایی آن، در نظر گرفته شود و همچنین صدای کم کابین می­‌تواند باعث راحتی و آرامش مسافران در آسانسور شود.

ایمنی: استفاده از متریال­‌های مناسب جهت جلوگیری از لرزش کابین آسانسور، دکمه­‌های اضطراری و تعبیه سیستم‌های اطفاء حریق و علائم و راهنمایی­‌های آموزشی در کابین به افراد این اطمینان را می‌­دهد که هنگام بروز حادثه اقدامات ایمنی لازم را انجام دهند. همچنین کابین باید طوری طراحی شود که در برابر حرکت­‌های ناگهانی، خرابی‌های احتمالی، و شرایط اضطراری مقاوم باشد.

ظاهر زیبا: چگونگی طراحی داخل کابین آسانسور می‌­تواند بر ظاهر کلی ساختمان مؤثر باشد و همچنین استفاده از متریال­­‌های مدرن و زیبا، انتخاب رنگ­‌های مناسب نورپردازی‌­های خلاقانه بر زیبایی کابین اضافه کند. استفاده از نور ملایم و یکنواخت می‌تواند فضایی آرامش‌بخش ایجاد کند.

مراحل طراحی کابین آسانسور

از آن­جا که فرایند طراحی کابین آسانسور تا نصب آن طولانی و زمان­بر می‌­باشد نباید آن را به مراحل آخر موکول کرد، در غیر این ­صورت زمان کافی برای اصلاحات مورد نیاز نخواهیم داشت. طراحی بایستی بر اساس اهداف، نیازها، الزامات و نوع کاربری آسانسور باشد.

1- شناخت کامل و بررسی مشخصات فنی آسانسور و فضای داخلی آن

در آسانسور وزن کابین و افراد داخل آن توسط یوک به سیستم هیدرولیک منتقل می‌­شود. پس علاوه بر تحمل بار، لازم است یوک‌ها تنظیم باشند تا از انحراف کابین جلوگیری شود. به طور کلی در طراحی کابین آسانسور بایستی دیواره‌­ها، کف، سقف، قاب و کفشک‌­ها مقاومت کافی در برابر نیروهای وارده هنگام کارکرد عادی، پاراشوت (ترمز ایمنی) و برخورد احتمالی با ضربه‌گیرها را داشته باشد.

جنس کابین آسانسور: از آن­جا که جنس کابین اهمیت ویژه­‌ای در امنیت آسانسور دارد اصولاً از ورقه استیل ضد زنگ که دارای کیفیت و طول عمر بالایی است استفاده می­‌شود. این نوع متریال به طراحی داخلی کابین جلوه بیشتر و زیباتری نیز می‌­دهد. علاوه بر این از متریالی مانند MDF، شیشه (پانوراما) و کامپوزیت نیز برای این منظور استفاده می­‌شود.

ابعاد کابین: ابعاد کابین آسانسور را با توجه به کاربری و تعداد کاربران آن طراحی می‌کنند. معمولا کابین آسانسور مسافر­بر با ظرفیتی بین 4 تا 8 نفره و کابین‌های باربری با ظرفیت 10 تا 21 نفره در نظر گرفته می‌شوند. البته متداول‌ترین کابین دارای ظرفیت 4 یا 6 نفره می‌باشد.

درب کابین: درب وظیفه حفاظت از جان مسافران را دارد و از برخورد آنها با دیواره چاه به هنگام حرکت آسانسور جلوگیری می‌کند. درب آسانسور عمدتا به صورت نیمه اتوماتیک، تمام اتوماتیک و به شکل های دولته و سه لته ساخته می‌­شوند.

سکوی کابین: طراحی و متریال کف کابین یا سکوی کابین آسانسور بایستی به گونه‌ای باشد که بتواند وزن مسافران و بار را تحمل کند و در حالت سکون تعادل داشته باشد. به عبارتی سکوی کابین باید در حدی بارگیری شود که بتواند بدون اینکه نیرو­های زیادی به کفشک‌های راهنمای آن در مرکز ثقل خود وارد کند بصورت آویزان و معلق باقی بماند.

سقف: در طراحی کابین آسانسور باید سقف به شکلی باشد که بتواند تحمل وزن حداقل دو نفر را هنگام بررسی و بازبینی آسانسور داشته باشد. همچنین بایستی بر روی سقف، یک درب خروجی اضطراری، فن و نرده ­ای مناسب تعبیه و نصب گردد.

2- تجزیه و تحلیل یا آنالیز ترافیک

سلامت مسافرین یکی از مهم‌ترین اولویت‌های آنالیز ترافیک آسانسور می‌باشد. آنالیز ترافیک همان مدل‌‌سازی دقیق حرکت مورد انتظار مسافران است تا بتوان عملکرد آسانسور را به درستی ارزیابی کرد. این تجزیه و تحلیل شامل زمان انتظار، ظرفیت و جابجایی است. پس بایستی بدانیم چند نفر از آسانسور استفاده می‌کنند. آیا آسانسور در مکان‌های عمومی کاربرد دارد و یا اینکه قرار است برای حمل وسایل هم مورد استفاده قرار بگیرد؟

مراحل و عوامل مؤثر در آنالیز ترافیک

• زمان مسافر‌گیری در توقف ایستگاه همکف
• زمان بین بسته شدن درب کابین و رسیدن آن به اولین ایستگاه
• زمان بسته شدن درب کابین و درب طبقه خروج مسافرین
• زمان بسته شدن درب داخلی کابین و رسیدن کابین به توقف پایانی
• باز شدن درب‌ها
• مدت زمان مسافرگیری مجدد در آخرین توقف و حرکت به سمت پایین. در این مرحله حتما باید زمان­‌هایی که ایستگاه توقف داریم و احتمالا آسانسور می‌­ایستد را در نظر بگیرید.
• باز شدن درب داخلی و درب طبقه و خارج شدن مسافرین

سرعت یکی از موارد مهم در طراحی کابین آسانسور می­‌باشد. فاکتورهای زیادی در تعیین سرعت حد مجاز دخیل هستند. تعیین سرعت مجاز آسانسور بایستی بر اساس ضوابط و استانداردهای مربوطه صورت گیرد.

3- انتخاب متریال

انتخاب مصالح و مواد مناسب برای پوشش کف، دیوارها و سقف باید به نحوی باشد که هم ملاحظات ایمنی و هم زیبایی‌شناسی را دربرگیرد. در طراحی بخش­‌های مختلف نباید از موادی که زود آتش می­گیرند یا در اثر گرمای محیط گازهای سمی و خفه‌کننده از خود تولید می­‌کنند بکار رود. در ضمن متریال استفاده شده بایستی ضد خش و در برابر خراش و صدمه‌­های اینچنینی مقاوم باشد تا عمر و دوام آن بیشتر شود.

4- طراحی سیستم روشنایی

نورپردازی و روشنایی داخل کابین آسانسور علاوه بر ایجاد دید بهتر برای کاربران داخل آسانسور، به عنوان زیبایی اجزا داخلی آن نیز به ­شمار می‌­رود که برای این امر از نورهای خطی بر روی سقف، کف همچنین دیواره‌ها استفاده می‌گردد.

5- آینه‌ها

استفاده از آینه‌ها در نمای داخلی به منظور ایجاد فضایی بازتر و آرامش‌بخش‌­تر می­‌باشد. علاوه بر ­این یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده از آینه­ در کابین آسانسور، حصول اطمینان از وجود کابین در طبقه مورد نظر است.

• استفاده از سیستم‌های صوتی مدرن و دوربین آسانسور برای بهبود تعامل کاربران
• توجه به طراحی ارگونومیک اجزای کابین
• تست و ارزیابی نهایی طراحی از لحاظ کارایی، زیبایی و ایمنی

اصول طراحی کابین آسانسور

مطابق با مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان لازم است نکاتی در طراحی کابین آسانسور مورد توجه قرار بگیرد که در ادامه به شرح آن می‌پردازیم.

• ارتفاع درب کابین و همچنین ارتفاع مفید کابین لازم است حداقل ۲ متر باشد.
• بایستی در طراحی کابین آسانسور سیستم ایمنی (پاراشوت) مناسب در نظر گرفته شود.
• شرایط روشنایی و نورپردازی کابین آسانسور مناسب باشد.
• لازم است کابین آسانسور به وسیله سقف، کف و دیواره ها کاملا پوشیده شود. به نحوی که فقط ورودی کابین، دریچه اضطراری و محل‌های تهویه هوا مجاز به باز بودن می­‌باشند.
• بایستی فاصله بین دیوار کابین از هر طرف با دیوار چاهک آسانسور حداکثر ۵ سانتیمتر در نظر گرفته شود. همچنین در طراحی فاصله بین کابین و یوک باید فنر ارتجاعی و یا لاستیک تعبیه شود تا لرزش و تکان توسط کاربران هنگام حرکت احساس نشود.

چه موادی در طراحی داخلی کابین آسانسور به کار می رود؟

طراحی کابین آسانسور فرایندی پیچیده است و باید عوامل متعددی چون هماهنگی با طراحی ساختمان و کارایی آن را در نظر گرفت. رایج‌ترین مواد استفاده شده در طراحی داخلی آسانسور را در ادامه معرفی می‌کنیم.

فولاد ضدزنگ: ماده‌ای با دوام و مقاوم است که بیشتر برای دیواره‌های کابین آسانسور، نرده‌ها و قاب درب‌ها استفاده می‌شود. به ­راحتی می‌توان آن را پاک و تمیز کرد و نگهداری آن آسان است.

شیشه: اصولاً شیشه­‌ها ظاهری مدرن و شیک ایجاد می‌کنند و طراحانی که می‌خواهند کابین آسانسور علاوه بر ظاهری مدرن، دارای نور طبیعی نیز باشد از این متریال استفاده می‌کنند. همچنین با استفاده از شیشه فضا بزرگتر از چیزی که هست به نظر می‌آید. اغلب برای دیواره‌ها و درب‌های کابین آسانسور به خصوص آسانسور شیشه ای از این متریال استفاده می‌شود.

آکریلیک: یک ماده پلاستیکی مقاوم و سبک است که بیشتردر دیواره‌ها، سقف و کف کابین آسانسور استفاده می‌­شود. نگهداری آن آسان است و به ­راحتی تمیز می­‌شود. آکریلیک در انواع رنگ‌ها و الگوها در بازار موجود است.

لمینت: یک ماده‌ مقاوم و اقتصادی است که بیشتر برای دیواره‌ها و کف آسانسور کاربرد دارد. در انواع رنگ‌ها و الگوها در بازار موجود بوده و تمیز نگه ­داشتن و مراقبت از آن ساده و راحت است.

فرش: گاهی در طراحی کابین آسانسور از فرش برای پوشش دادن کف کابین استفاده می‌شود. بسته به طراحی مورد نظر و با توجه به اینکه فرش سطحی نرم و گرم فراهم می‌کند می­‌توان از آن بهره برد.

چوب: طراحان اغلب در دیواره‌ها، سقف و کف کابین آسانسور از چوب استفاده می‌کنند. چوب ظاهری شیک و گرم ایجاد می‌کند اما نگهداری آن به نسبت سایر مواد ذکرشده پر­هزینه‌­تر و دشوارتر می­باشد.

آلومینیوم: از این متریال اغلب در دیواره‌ها و قاب درب‌های آسانسور استفاده می‌­شود. آلومینیوم ماده‌ای سبک، مقاوم است و نیاز به نگهداری خاصی ندارد.

مرمر و گرانیت: این متریال که سنگ‌های طبیعی هستند و در بیشتر موارد در طراحی دیواره‌ها، کف و تزئینات کابین آسانسور به کار می‌روند. آنها حس لوکس بودن را در کابین ایجاد می‌کنند و البته متریال گران‌قیمتی می‌­باشند. همچنین این متریال نیاز به نگهداری بیشتری دارند.

با توجه به طراحی انتخاب مواد بستگی به نیازهای خاص ساختمان و بودجه مورد نظر دارد. این مهم است که موادی انتخاب شوند که نسبت به خش و صدمات مقاوم باشند. همچنین به راحتی تمیز شوند و مکمل زیبایی کلی ساختمان باشند.

ضوابط طراحی کابین آسانسور

آسانسور بخش مهمی از یک ساختمان محسوب می­‌شود، پس بایستی طراحی و ساخت کابین آسانسور بر اساس ضوابط ویژه (تعداد طبقات، ظرفیت، سرعت، نوع کاربری و ایمنی) به درستی انجام گردد. در غیر این­صورت در مرحله اجرایی، خرید و نصب کارفرمایان و تیم اجرایی دچار چالش‌ خواهد شد.

لازم به ذکر است که استانداردهای لازم توسط معاونت مسکن و ساختمان، دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان تدوین گردیده و مبحث 15 نیز (مقررات ملی ساختمان، آسانسور و پله‌برقی) به طور خاص به ضوابط، استانداردها و فنی آسانسور و پله‌برقی پرداخته است.

درصورت افزایش تعداد طبقات و یا واحدهای مسکونی (بیش از 20 واحد) ارائه محاسبات ترافیک ساختمان و کنترل آن از طرف طراح معمار الزامی است.

ابعاد آسانسور در پلان

• در طراحی کابین آسانسور مشخص کردن تعداد آسانسور، ظرفیت، سرعت، نوع درب و جانمائی آسانسور به عهده مهندس طراح معمار است.
• رعایت ضوابط و استانداردهای لازم برای افراد معلول، در ساختمان‌هائی که نیاز به تعبیـه آسانسـور دارند، ضروری می‌باشد.
• در ساختمان‌های 8 طبقه یا با طول مسـیر حرکـت 28 متـر و بیشـتر از کـف ورودی اصـلی بایـد حـداقل 2 دسـتگاه آسانسور در نظر گرفته شود، حتی اگر از نظر محاسباتی یک دستگاه آسانسور کفایت نماید.
• در کلیه ساختمان‌هایی با طول مسیر حرکت بیش از 21 متر از کف ورودی اصلی، حداقل یک دستگاه آسانسور مناسب حمل بیمار (برانکاردبر) باید در نظر گرفته شود.
• در ساختمان‌هائی که وجود چند آسانسور الزامی است، باید حداقل یکی از آسانسورها ویلچربر باشد.
• حداکثر فاصله پیاده روی از ورودی ساختمان تا آسانسورها در هر طبقه 40 متر می‌باشد. آسانسور باید به نحوی جانمائی شوند که فاصله پیاده روی برای سوار شـدن افـراد بـه هـر کـابین کمترین مسافت را داشته باشد.
• رفت و آمد افراد از آسانسور به طبقات و برعکس باید به ­راحتی و بدون تداخل حرکتی صورت پذیرد و فضـای کـافی جهت انتظار مقابل آسانسورها در نظر گرفته شود.
• در صورتیکه تعـداد 4 دستگاه آسانسور در طراحی وجود داشته باشد باید حداقل در 2 چاه جداگانه قرار گیرند. اما اگر تعداد آسانسورها 3 دستگاه یا کمتر باشد می‌توان آن‌هـا را در یـک چـاه قـرار داد.
• در طراحی کابین آسانسور در صورتیکه آسانسورها در چاه مشترك ‌باشند، اگر فاصله بین بیرونی‌ترین قسمت آسانسور تا لبـه کـابین آسانسـور مجاور کمتر از 30 cm باشد باید در سراسر چاه جداسازی انجام شود.

مشخصات ابعادی کابین آسانسورها

آسانسور ویلچربر دارای کابین‌هایی با اندازه­‌های عرض 110 cm، عمق 140 cm  و ارتفاع: 220 cm است. همچنین ابعاد کلی این کابین‌ها دارای عرض 80  cm با ارتفاع 200 cm می‌باشند.

کابین آسانسور برانکاردبر با عرض 110 cm، عمق 210 cm و ارتفاع 220 cmطراحی می‌شود. ابعاد کلی آنها دارای عرض 90 cm و ارتفاع 200 cm می‌باشد.

هزینه طراحی کابین آسانسور

هزینه­‌های طراحی کابین آسانسور تحت تاثیر عوامل زیادی می‌باشد. برای مثل می‌توان به ابعاد چاهک، ظرفیت کابین، نوع متریال انتخابی، جنس کابین و درب آن اشاره کرد. همچنین تزئینات داخل کابین از عوامل مؤثر در هزینه طراحی کابین آسانسور محسوب می‌گردد. از آنجایی که طراحی کابین آسانسور بسیار حساس است و نیاز به تخصص و تجربه بالایی دارد باید از معتبرترین شرکت‌های آسانسوری مشاوره بگیرید.

تیم متخصص ما در شرکت آسانسور داتیس با سال‌ها تجربه در طراحی کابین آسانسور می‌تواند با در نظر گرفتن نیازها و بودجه شما، طراحی مقرون‌به‌صرفه­‌ای را با استفاده از باکیفیت‌­ترین متریال­‌ها ارائه نماید. همچنین مجموعه ما می‌­تواند در کمترین زمان ممکن کابین آسانسور مورد نظر شما را با رعایت نکات اصول ایمنی و مطابق با استاندارد­ها طراحی کند. اگر به دنبال شرکت آسانسور معتبر در تهران هستید کافی است با شماره 26375374-021 تماس بگیرید.