زندگی در ساختمانها و برجهای بلند در زندگی شهری امروزه بدون وجود آسانسور امکانپذیر نیست، زیرا جابجایی بین طبقات از راه پلهها در ساختمانهای مرتفع بسیار طاقت فرسا و زمان بر میباشد. حتی برای افراد سالمند و دارای معلولیت و بیماری غیر ممکن است. یکی از تجهیزات مهم که بعنوان مرکز فرماندهی آسانسور تعبیه میشود، تابلو فرمان است. این سیستم فعالیتهای کنترلی و الکتریکی آسانسور را به عهده دارد. در این مقاله سعی کردیم تا مشخصات، انواع، کاربرد، نحوه عملکرد و ویژگیهای تابلو فرمان آسانسور به طور کامل بررسی کنیم. پس اگر میخواهید اطلاعات کاملی در این زمینه کسب کنید در ادامه مقاله با ما همراه باشید.
بیشتر بدانیم: نکات مهم در خرید آسانسور ؛ راهنمای جامع
تابلو فرمان آسانسور چیست و چه کاربردی دارد؟
عملکرد صحیح و مطلوب آسانسور در گرو عملکرد صحیح قطعات الکترونیکی و مکانیکی در ارتباط با هم است. تابلو فرمان به عنوان مهمترین بخش کنترلی و الکترونیکی آسانسور است که هماهنگ کننده بین قطعات مذکور میباشد. تابلو فرمان آسانسور دارای مدارهای متعدد و ریزپردازشگرهایی است که دستورات را توسط مدار فرمان به موتور آسانسور و دیگر قسمتهای آن ارسال میکند. انتخاب تابلو فرمان باید براساس ویژگیهای آسانسور مانند تعداد طبقات، ابعاد، حجم کابین آسانسور انجام شود.
اجزای تابلو فرمان
تابلو فرمان آسانسور مجموعهای از اجزای الکتریکی است که شامل:
برد اصلی:
به عنوان مرکز اصلی کنترلی سیستم آسانسور میباشد که تمام دستورات مربوط به حرکت قطعات و سایر اعمال را صادر می کند. برد اصلی در مدل های مختلف طراحی میشود.
سیستمهای ارتباطی مسافران:
بخشهای مربوط به ارتباط با مسافر؛ شامل دکمهها، صفحههای لمسی و نشانگرها است که معمولاً از صفحات LCD استفاده میشود. این سیستم به مسافران اجازه می دهد تا طبقه مورد نظر خود را انتخاب کنند. همچنین این سیستم سبب ارتباط مسافران با مدیریت ساختمان یا خدمات اضطراری میشود.
نشانگرها، نمایشگرها و چراغ های وضعیت:
که کاربر را از موقعیت آسانسور در مکان فعلی و چگونگی عملیات آسانسور مطلع می کند.
مکانیزمهای ایمنی تابلو فرمان شامل:
سیستمهای قفل، سیستم زنگ خطر و دکمه توقف اضطراری است.
کنترل فاز:
این قطعه توالی فازها را جابجا میکند و سطح ولتاژ را میسنجد. همچنین این قطعه یک یا چند جریان فاز و نول را قطع میکند.
سیستمهای پشتیبان:
تابلو فرمان دارای سیستمهای پشتیبانی کننده برق مانند باتری یا ژنراتور میباشد که برای اطمینان از عملکرد آسانسور در زمان قطع برق است.
سیمکشی و اتصالات:
سیم کشی ها با رنگهای متفاوت از یکدیگر جدا شدهاند تا سیگنالهای ولتاژ پایین و بالا مشخص شوند.
میکروپروسسور و نرم افزار:
این بخشها از تابلو فرمان امکان الگوریتم های کنترلی پیشرفته و برنامهریزی آسانسور را فراهم میکنند.
سیستمهای موقعیت یابی:
این تجهیزات در آسانسورهای پیشرفته برای موقعیت یابی دقیق کابین به کار میرود.
کلیدها و فیوزهای محافظتی:
دو نوع کلید حفاظتی وجود دارد که شامل تک فاز و سه فاز است که عملکرد آنها شبیه یکدیگر است. هنگامیکه جریانهای برق غیرعادی شود، این کلیدها و فیوزها با قطع جریان الکتریکی، از خطرات احتمالی جلوگیری می کنند.
کنتاکتورها و رلهها:
برای کنترل مدارهای الکتریکی که موتور آسانسور و سایر اجزا را تغذیه می کنند، استفاده میشوند که برای عملکرد ایمن آسانسور حیاتی هستند.
بی متال ها، رگلاتور خازنی، تایمرها، کلیدهای حرارتی، ترانسفورماتور تغذیه، ترمینالها و سوکتها، آی سی از دیگر اجزای تابلو فرمان آسانسور هستند.
بیشتر بدانیم: عوامل موثر بر قیمت آسانسور
انواع تابلوفرمان آسانسور
تابلو فرمانهای آسانسور بر حسب فاکتورهای مختلفی تقسیم بندی میشوند:
1- بر اساس نوع حرکت و توقف:
تابلو فرمان آسانسور بر اسا نوع حرکت و توقف به دو دستهی دو سرعته و تک سرعته یا درایو 3VF تقسیم میگردند.
- تابلوفرمان دو سرعته: این سیستم در آسانسورهایی به کار میرود که با دو سرعت متفاوت کار میکنند. این نوع آسانسورها تقریباً قدیمی میباشند و در تابلوفرمان آنها درایو کنترل وجود ندارد.
- تابلوفرمان تک سرعته یا درایور 3VF: این نوع آسانسورها با یک سرعت کار میکنند. درآسانسورهای دارای این نوع تابلوفرمانها تکانهای ناگهانی و ضربه هنگام توقف و یا شروع حرکت احساس نمیشود. زیرا تابلوفرمان سرعت موتور را به کمک تنظیم مقدار ولتاژ و فرکانس طوری تنظیم میکند که سرعت آسانسور یکباره از صفر تا سرعت نامی افزایش نیابد. بلکه در ابتدا دور موتور آهسته بوده و سپس آرام آرام به سرعت آسانسور اضافه میشود تا به سرعت نامی برسد.
2- بر اساس نوع مدار:
- تابلو فرمان رلهای
- تابلو فرمان دیجیتالی
- plc
- میکروکنترلی
تابلوفرمان رلهای: قدیمیترین انواع تابلوفرمانها است که برای کنترل عملیات آسانسور رلههای الکتریکی استفاده میشود که امروزه کمتر در آسانسورها کاربرد دارد.
تابلوفرمان دیجیتالی: این نوع تابلوفرمانها برای کنترل عملکرد آسانسور از ICهای دیجیتال استفاده میشود. برای تغییر برنامه در تابلو فرمان دیجیتالی باید ICها تعویض شوند. از نظر عملکردی تابلو فرمان دیجیتالی شبیه تابلو فرمان رلهای است ولی برای پردازش، دریافت و ارسال دستورات از گیتهای دیجیتالی منطقی And, Or, Not استفاده میشود.
مزایای تابلوفرمان دیجیتالی نسبت به رلهای شامل:
مصرف انرژی کمتر، حجم و اندازه کوچکتر، صدا و نویز پایینتر، سرعت و عملکردی بالاتر است. در مقابل این نوع تابلوفرمان از انعطاف پذیری کمی برخوردار است و نسبتا کمتر استفاده میشود.
تابلوفرمان :plc
در این نوع تابلو فرمان منطق عملکرد ورودی و خروجی با plc انجام میشود. plc برنامهپذیر میباشد ولی استفاده از آن در تابلوفرمان از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نمیباشد.
تابلوفرمان میکروکنترلی:
این نوع تابلو فرمان آسانسور به دلیل داشتن مزایا و ویژگیهای زیر پرکاربردترین تابلو فرمانها میباشد:
- سرعت بالا و پردازش هوشمندانه
- تعمیر و تعویض آسان
- کم مصرف بودن
- حجم و اندازه کم داشتن
- استفاده از مبدلهای آنالوگ به دیجیتال پورتهای ارتباطی سریالی
تابلوفرمان گیرلس
این نوع تابلو فرمان برای آسانسور ساختمانهایی است که موتورخانه ندارند. ویژگیهای این سیستم عبارتند از:
- در تابلو فرمان گیرلسی از درایوهای کنترل سرعت VVVF استفاده میشود.
- مصرف انرژی و هزینه برق کمتری دارند.
- حرکت نرم و بدون لرزش آسانسور
- نصب و تعویض بردهای الکترونیکی آن با استفاده از ترمینالهای ساده و آسان است.
- دارای سیستم حفاظتی موتور در برابر عملکرد نادرست ترمز، اضافه بار کابین، گیرکردن کابین به کمک درایو میباشد.
- این سیستم میتواند از طریق اینترنت از اشکالات آسانسور گزارش بگیرد.
تابلوفرمان گیرلس تلفیقی:
این تابلو فرمان آسانسور برای ساختمانهای حداکثر ۱۶ طبقه قابل استفاده است. ویژگیهای این سیستم عبارتند از:
- این سیستم مجهز به سیستم نجات اضطراری است بدون اینکه سیم کشی اضافی داشته باشد.
- این نوع تابلو فرمان در پروژههای آسانسور گیرلس قابل استفاده است.
- قابلیت کار به صورت گروهی را دارد.
- کاهش دهنده تراول کابل است.
تابلوفرمان هیدرولیک:
این نوع تابلو فرمان برای آسانسور هیدرولیکی استفاده میشود و در ساختمانهایی با حداکثر ۸ طبقه نصب میگردند. ویژگیهای این سیستم عبارتند از:
- قادر است انواع پاوریونیتهای موجود در بازار را راه اندازی کند.
- با به کار بردن کنترل بار، از موتور و پمپ به طور کامل محافظت میکند.
- امکان راهاندازی برای انواع دربها که شامل دربهای اتوبوسی، سماتیک و سلکوم را دارد.
تابلو فرمان هیدرولیک تلفیقی:
این نوع تابلو فرمان از بهترین انواع هستند که میتوان از آنها در ساختمانهایی با حداکثر ۱۶ طبقه استفاده نمود. ویژگیهای این سیستم عبارتند از:
- توانایی جداسازی سنسورهای توقف در جهت حرکت پایین و بالا را دارد.
- توانایی کنترل آسانسور به صورت سیمپلکس و داپلکس را دارد.
- قادر است انواع پاوریونیتها را با تعداد شیرهای مختلف کنترل کند.
- دارای سیستم کنترل بار و فاز برای تشخیص درست توالی فاز و محافظت از موتور در برابر جریان اضافه است.
کاربرد و وظایف تابلو فرمان آسانسور
- کنترل سرعت آسانسور: کنترل کردن سرعت موتور آسانسور برای حرکتی بدون لرزش و نرم کابین آسانسور
- کنترل عملکرد : تابلو فرمان تمام عملیات مربوط به انتخاب طبقه، باز و بسته شدن دربها و حرکت آسانسور برای بالا و یا پایین رفتن را مدیریت میکند. این تابلو سیگنالهایی را که از دکمههای کنترل و کلیدهای کابین دریافت و پردازش میکند و با فرستادن دستورات به موتور و مکانیزم های درب آسانسور آنها را کنترل میکند.
- مدیریت ایمنی: تابلوهای فرمان برای کنترل کردن و مدیریت سیستم نجات اضطراری آسانسور دارای دکمههای توقف اضطراری، زنگها و حسگرها هستند. که میتوان مطمئن شد که آسانسور در پارامترهای ایمنی عمل میکند و میتواند در شرایط اضطراری پاسخگو باشد.
- بررسی وزن بار کابین: تابلو فرمان وزن تعداد مسافران داخل کابین آسانسور را بررسی می کند، تا از حرکت کابین با وزن بیش از حد جلوگیری کند. زیرا وزن زیاد بار منجر به خرابی در قطعات مکانیکی و بروز خطرات و حوادث مختلف میشود.
- برقراری ارتباط: تابلوفرمانهای مدرن از تکنولوژی شبکه کنترل منطقهای استفاده میکنند که سبب ارتباط اجزای مختلف آسانسور باهم میشود. که این ارتباط شامل انتقال اطلاعات درباره سرعت، موقعیت و وضعیت آسانسور است.
- نجات مسافران در هنگام قطعی برق: در گذشته با قطع شدن برق، آسانسور از کار میافتاد و باید به صورت دستی کابین آسانسور به نزدیکترین طبقه هدایت میشد. آسانسورهای پیشترفته امروزی با داشتن درایو آسانسوری و UPS، در هنگام قطع برق تابلوفرمان آسانسور دستور حرکت کابین آسانسور به نزدیکترین طبقه را به صورت خودکار صادر میکند و به صورت اتومات درب کابین باز میگردد و مسافران نجات مییابند.
مشخصات و ویژگیهای تابلو فرمان آسانسور
تابلو فرمان مرکز اصلی فرماندهی عملکرد آسانسور میباشد. مشخصات و ویژگیهای تابلو فرمان آسانسور به شرح زیر است:
ترکیب سیستم کنترل:
این ویژگی به مدیرهای ساختمان این امکان را میدهد که استفاده از برخی طبقات و یا دسترسی عمومی به آنها محدود شود تا بتوان کنترل بهتری را انجام داد. به طوری که سیستم کنترل تابلوفرمان از یک کنترل کننده اصلی، بردهای گسترش و دستگاههای احراز هویت مثل اسکنر QR و کارتخوانها میباشد.
ولتاژ و جریان:
ولتاژ و جریان تابلوفرمانها بر اساس استانداردهایی طراحی میشوند که میتوانند حداکثر ۶۰۰ ولت جریان Ac و ۱۰۰ تا ۸۰۰ آمپر جریان سیستم را تحمل کنند.
عملکرد در زمان قطعی برق:
تابلوفرمانها در صورت بروز مشکلات قادرند سطوح مختلف ولتاژ را کامل قطع کنند. که این خصوصیت سبب اطمینان از امنیت عملکرد آسانسور میشود.
ابعاد فیزیکی:
تابلوفرمانها در ابعاد استاندارد عرض ۴۰ اینچ و ارتفاع ۵۷ و ۷۳ وجود دارند. البته در ابعاد متفاوت قابل طراحی و سفارش هستند.
مواد و متریال بهکار رفته:
معمولاً در بدنه تابلوفرمانها از مواد مقاوم و با استحکام مانند فولاد ضد زنگ استفاده میشود. دکمههای تابلوفرمان نیز از فولاد ضد زنگ، مواد پلاستیکی مقاوم یا کامپوزیتهای فلزی ساخته میشوند.
ویژگیهای ایمنی:
ایمنی در عملکرد تابلوفرمان آسانسور بسیار مهم است. داشتن دکمههای توقف اضطراری حسگرهای درب و سیستم ارتباطی آسانسور ایمنی و کارایی مطلوب آن را تضمین میکند.
رابط کاربری:
رابط کاربری تابلوفرمان شامل پنل دکمهها یی در کابین است که برای کاربران قابل مشاهده است این پنل برای انتخاب طبقه، نشان دادن وضعیت و موقعیت آسانسور است.
پروتکلهای ارتباطی:
استفاده از پروتکل ارتباطی RS۴۸۵ در تابلوفرمانهای مدرن باید به نحوی باشد که از تداخل اطلاعات و دادهها جلوگیری شود.
کلام آخر
از آنجا که تابلو فرمان بخش مهم و اصلی در ارتباط، کنترل و عملکرد سایر بخشها و قطعات آسانسور را بر عهده دارد، باید متناسب با آسانسور ساختمان انتخاب شود تا از ایمنی و عملکرد آن مطمئن بود. توجه و دقت در انتخاب و خرید تابلو فرمان مانند سایر قطعات آسانسور بسیار مهم است. این سیستم باید دارای استانداردهای بینالمللی باشد و از شرکتها و نمایندگیهای معتبر و با سابقه خریداری شود.
چنانچه قصد خرید آسانسور را دارید میتوانید از شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز سفارش خود را ثبت کنید. شرکت آسانسور داتیس آرمان فراز شرکتی معتبر واقع در تهران میباشد که دارای تیمی متخصص و با تجربه در زمینه تامین قطعات و نصب و راهاندازی انواع آسانسور میباشد. برای دریافت مشاوره رایگان و ارتباط با تیم تخصصی ما میتوانید با شماره تلفن 26375374 -021 یا با شماره همراه 09121383261 تماس حاصل فرمایید.
